Gharlopinha

Veterinario no Foxo (Ancorados - A Estrada)

2011-07-04T19:56:00.005+02:00

O Centro de Inseminación do Foxo repite o mesmo esquema construtivo dos veterinarios xa vistos en Alfoz, Cervo e Portas. No mesmo estado de abandono que este último, o característico desta edificación é que conserva no lateral leste o topónimo castelanizado, xunto cos datos do Ministerio e da Dirección Xeral que a promoveron nos anos 60 do século XX. Resulta tamén significativa a súa situación, próxima á desaparecida báscula para o gando tan usada nas afamadas feiras do lugar, en decadencia desde mediados dos '40.

Veterinario en San Bieito (Lantaño - Portas)

2011-07-04T19:18:00.009+02:00

Na provincia de Pontevedra volvemos a atopar pequenas edificacións dedicadas a Centros Secundarios de Inseminación Artificial Gandeira similares aos vistos en Lugo. A de Portas sitúase moi próxima á estrada (PO-8004), no lugar de San Bieito, afamado pola súa romaría. O esquema construtivo repite a planta cuadrangular, unha altura, cuberta a dúas augas e pórtico na fachada principal con arcadas de medio punto. O seu estado de conservación non é bo, afectado máis polo vandalismo que polo desuso e o abandono.

Casa de Peóns na Barcia (Laraño - Santiago)

2011-07-04T18:57:00.005+02:00

No punto quilométrico 1 da AC-543 Santiago - Noia érguese, na marxe dereita, unha casa de peóns camiñeiros. Trátase dunha pequena construción de cantaría de planta baixa e cuberta a dúas augas. A fachada organízase a través de tres vans: unha porta flanqueada por dúas fiestras. No tellado álzanse simetricamente dúas chemineas nas esquinas. O esquema é semellante á casa da Susana e á que veremos de Noia. Ademais, ao igual que a da Susana, aínda está en uso.

Veterinario en Cervo

2011-05-26T22:45:00.003+02:00

Na Mariña Lucense atopamos outro centro veterinario semellante ao de Alfoz. A construción posúe planta cuadrangular e está cuberta a dúas augas. O máis salientable desta tipoloxía é o pórtico da fachada principal, composto por tres arcos de medio punto no frente e un no lateral.

Casa dos Peóns na Gándara (ou na Susana)

2011-02-28T21:42:00.009+01:00

Na mesma estrada N550 na que estaba a casa dos péons de Vedra, e a pouco máis de 6 quilómetros dirección Santiago, atópase outra construción da mesma tipoloxía. Érguese nunha encrucillada entre dita nacional e a comarcal 8203, na Gándara. Sitúase nos lindes de Sergude (Boqueixón) e San Fins de Sales (Vedra) con Marrozos (Santiago de Compostela), polo que popularmente, por mor da sinalización vertical de indicación de lugar, pénsase que aínda é A Susana.

Detalle da portada e unha vista da casa co Pico Sacro ao fondo

A edificación, de planta cuadrangular, consta de baixo é esta cuberta a dúas augas. A diferencia das outras casas de peóns vistas, neste caso érguense dúas chemineas a cada lado do tellado. Ademais, aínda está en uso como Centro de Conservación e Explotación de Estradas do Ministerio de Fomento.

Casa dos Peóns de Vedra

2011-02-26T11:51:00.008+01:00

A antiga casa de peóns camiñeiros do concello coruñés de Vedra sitúase nunha encrucillada no punto quilométrico 326 da estrada nacional 525. Está no lugar de Picón, parroquia de San Pedro de Vilanova, e na actualidade dedícase, igual que a de Allariz, a oficina municpal de turismo.

Trátase dunha construción de planta baixa, con cuberta a dúas augas. Na fachada principal a porta de entrada flanqueada por dúas fiestras, esquema repetido na traseira, a cal se abre a un patio pechado.

Veterinario de Alfoz

2011-01-18T20:26:00.005+01:00

Entre os anos 50 e 60 do século XX, o Minsiterio de Agricultura, a través da Dirección Xeral de Gandeiría, promove a creación de Centros Secundarios de Inseminación Artificial Gandeira. Os edificios que veremos en vindeiras entradas son como o de Alfoz, polo que supoñemos que este tivo a mesma finalidade.

Casa dos Peóns Camiñeiros de Allariz

2011-01-18T19:59:00.004+01:00

Na ourensana vila de Allariz atopamos á beira do río Arnoia, antes da ponte, unha pequena construción de pedra. Trátase dunha antiga casa de peóns camiñeiros, situada na estrada OU-320, moi similar a outras que veremos. No presente caso, trátase dunha construción de cantaría de dúas alturas e cuberta a dúas augas. Malia que é de pequenas dimensións, os dous pisos poden significar que a casa, ademais de servir para gardar o material dos camiñeiros, funcionaba como vivenda. Na actualidade está dedicada a Oficina Municpal de Turismo.

Proxectos arquitectónicos xenéricos

2011-01-18T19:54:00.002+01:00

Ao longo de toda a xeografía, atopamos construcións que teñen réplicas en distintos lugares. Por iso, comezaremos a amosar varias series dos máis interesantes ou chamativos.

A Ponte de Paradela baixo o Sil

2010-10-13T21:18:00.005+02:00

Os vestixios dunha antiga ponte, probablemente do século XVI, poden verse ata estos días no leito do Sil. O baleirado do río por mor das obras de Iberdrola na Central Hidroeléctrica de Santo Estevo, deixaron á luz múltiples restos desaparecidos, mesmo un autobús accidentado en 1965.

Estación de bombeo de augas de Cañás (Carral)

2010-02-22T22:50:00.012+01:00

Desde finais do século XIX existían en Carral unhas instalacións que formaban parte do sistema de traída de augas da cidade da Coruña. Por motivos de salubridade e hixiene, a estación de bombeo se amplía entre 1911 e 1915, e en 1922. Deste ano é o edificio principal, o da cubrición dos filtros, proxectado por Gonzalo Esteban Saavedra.

Xunto a esta construción, o conxunto ecléctico se completa coa casa do vixía e co pavillón de esterilización, finalizado en 1925.

O sistema de filtros bacteriolóxicos rápidos cubertos, aínda en funcionamento na actualidade, foi dos primeiros instalados en España.

Baños de Cortegada (Cortegada - Ou)

2010-02-19T00:14:00.007+01:00

O balneario de Baños de Cortegada fúndase en 1937 no sur da comarca ourensá do Ribeiro. O edificio, de estilo ecléctico, situábase nun alto promontorio sobre o río Miño. Sen embargo, trala construción do Encoro de Frieira na década dos 60, a casa de baños quedou á mesma altura que a presa. A burga, rica en xofre e ferro, chega a acadar temperaturas de ata 40º.

O antigo Colexio dos Xesuítas da Pasaxe

2010-02-18T22:43:00.010+01:00

De Colexio de Xesuítas ao esquecemento e abandono,

pasando por Campo de Concentración

A mediados do século XIX, Juan Español López, deputado provincial, posuía unha enorme fortuna na Guarda grazas aos almacéns de importación e exportación que tiña no porto da Pasaxe, parroquia de Camposancos.

Tralo falecemento deste en 1854, herdará os negocios o seu fillo Domingo Español Cividanes, quen chegou a ser nesta década o alcalde máis mozo da historia da Guarda.

Anos despois, cara a 1875, chega ao concello o pai Tomás Gómez Carral, nado en 1837 en Cabezón de La Sal (Santander), quen ingresara na Compañía de Xesús en 1856. No ano da súa chegada, os Padres Xesuítas mercan por 60.000 pesetas os terreos e antigos almancés de Domingo Español, onde instalarán un colexio. Entre os numerosos alumnos que pasaron por este centro, destacan Ramón María Aller Ulloa e Antón Losada Diéguez.

No curso 1914-15, o Colexio Apóstolo Santiago quedou na cota mais baixa de alumnado, debido ás dificultades de comunicación existentes con Camposancos, polo que os Xesuítas deixan A Guarda e se instalan en Vigo, primeiro no edificio de La Molinera, baixo o nome de Colegio del Sagrado Corazón, e logo no complexo Bellavista, en Guixar.

Despois de abandonar o centro os xesuítas españois, serán os portugueses, expulsados de Portugal en 1910, quen merquen os bens sitos na Pasaxe, colexio e dependencias, ata 1932. Neste ano, o presidente da Segunda República, Manuel Azaña Díaz, publicou o Decreto de Disolución das Ordes Relixiosas, polo que os Cabaleiros de Cristo tiñan un prazo de sete días para deixalo, pasando a Portugal, onde abren varias residencias tras acollerse á Constitución Portuguesa de 1933. Antes da súa marcha, no curso 1928-29, o Goberno Español obrigounos a cambiar o nome do Colexio, daquela denominado Nun´ Alvres, pasando a denominalo Colexio de María Inmaculada.

En 1934, o edificio ía converterse en Hospital Psiquiátrico con Bibiano Fernández- Osorio Tafall á cabeza, malia que o proxecto non chegou a consolidarse.

Posteriormente, o 27 de xullo de 1936 as tropas de Franco entran na Guarda, incautándose de todas as instalacións do Colexio e creándose un Campo de Concentración, pechado de forma definitiva en 1941 , e procedendo á devolución oficial das instalacións do Colexio de María Inmaculada o 18 de setembro de 1941.

Durante a contenda, conviviron presos e xesuítas en distintas alas, pois os xesuítas conseguiran, coa súa insistencia, que lle devolvesen parte do edificio, que empregaron como residencia na que conviviron preto de corenta sacerdotes de media mentres durou a guerra civil.

No curso 1943-44, o colexio pasa a ser unha Escola Vocacional ou Seminario Menor San Francisco Javier, con 32 alumnos e sete padres xesuítas que dependían do Colexio Apóstolo Santiago de Bellavista, Vigo. Finalmente, en 1959 péchase o colexio, servindo como lugar de vacacións de verán de outros centros relixiosos.

Será a comezos do século XXI cando a memoria do esquencido edificio volve saír á luz trala aprobación do PXOM do concello da Guarda no que se incluía un proxecto de construción de 300 vivendas na Pasaxe de mans da firma Valery Karpin S. L. Pero, trala marcha do ruso para o seu país, o vendería? O tirarán igualmente? Ou será o paso do tempo quen o faga?

Aforro enerxético en Castro Caldelas

2009-12-12T22:22:00.004+01:00

En moitas igrexa xa fai tempo que se substituíron os tradicionais cirios por lámpadas eléctricas para evitar os incendios e mesmo o deterioro dos bens da mesma. Porén, o avance continúa chegando a algúns templos, como no Santuario dos Remedios de Castro Caldelas, con bombillas de baixo consumo nos anxos que acompañan á Virxe Inmaculada.

Madeira de embarcacións en Muros

2009-12-12T22:12:00.000+01:00

O pasado mes de xullo de 2009, Muros acolleu o IX Encontro de Embarcacións Tradicionais organizado pola Federación Galega pola Cultura Marítima e Fluvial. Durante tres días, conviviron unhas 150 construcións de diversas tipoloxías, apoiando ao evento actividades diversas como xornadas, obradoiros, exposicións ou concertos, nunha vila que se vestiu de madeira para tal fin.

Balandro "Joaquín Vieta", construído en 1916 no Freixo (Outes) e restaurado en 2009. Propiedade da asociación do mesmo nome de Noia.

Dorna "Irmandinha", construída para ir a América.
Propiedade dunha asociación do Grove. En depósito na Arousa.

Dorna de tope "Lavanqueira", construída dentro do proxecto Desafío a Tope da FGCMF. Propiedade da Asociación Fasquía.

Dorna polbeira.
Privada. En depósito na A.C.D. Dorna.

Dorna polbeira de tingladillo "Serviola"
da A.C.D. Dorna, en depósito no Museo do Mar de Vigo.

Buceta "Laranha".
Propiedade da A.C.D. Dorna.

Buceta "Ostreira". Construída en 2009 pola
A.VV. A Ostreira de Abelleira (Muros).

Lancha xeiteira "Nova Marina", da Xunta, reconstruída dunha que apareceu enterrada. En depósito na A.C.D. Dorna.

Galeón "Nuevo Sofía", unhas das primeiras grandes embarcacións restaurada. Propiedade da Asociación C. D. Rabandeira de Vilanova de Arousa.

Embarcacións vascas.
Propiedade da asociación Albaola de Gipuzkoa

Mostra dun estaleiro de Outes

Recreación dun secadeiro de congro

e de sardiña

Algas

Barcos de papiroflexia entre electrodomésticos

Escaparate con nós mariñeiros de pan

De regreso ...

2009-10-30T19:49:00.000+01:00

Tras unhas longas vacacións, o blog volverá a estar activo, con novos contidos, nos próximos días.

De microondas a buzón

2009-08-13T21:08:00.008+02:00

A inexistencia de puntos limpos e as deficiencias na recollida do lixo nas aldeas, provocaron a creación de vertedoiros incontrolados. Pero tamén orixinaron unha corrente de reutilización de aparellos inservibles con outros usos. En ocasións son colocados de forma máis afortunada e noutras menos, pero nunca deixará de resultar un feito curioso.

O exemplo desta entrada é o dun vello microondas, ou non tan vello, marca sanyo, que alguén colocou no poste da liña eléctrica. Quizais para recoller o pan ou o xornal. Quen sabe!

O adeus definitivo de Cuétara (Santiago)

2009-08-11T21:14:00.008+02:00

Santiago sempre cheo de obras! Se entrades na cidade pola antiga estrada do aeroporto, veredes como estos días están a tirar a antiga nave de Galletas Cuétara de San Lázaro. Para moitos poida que sexa un referente, doce ou visual, pese a levar dez anos abandonada ou, polo menos, de baixa no Rexistro Sanitario de Alimentos.

Agora, toda a zona, máis de 75.000 metros cadrados, pasará a estar ocupada polo novo polígono de vivendas A Muíña, aínda que para a execución do proxecto non tiraron só a nave de Cuétara, xa que parece que van derrubar algunha que outra casa.

Central Hidroeléctrica do Tambre (Noia)

2009-07-18T22:09:00.009+02:00

A Central Hidroeléctrica do río Tambre érguese na parroquia noiesa de Santa María de Roo, nun lugar no que os monxes cistercienses de San Xusto de Toxosoutos, dependentes de Sobrado, posuían no século XVI unhas pesqueiras para abastecerse de peixe fresco. A construción, iniciada en 1924 segundo o proxecto de Antonio Palacios, realízase grazas ao encargo da "Sociedad General Gallega de Electricidad".

A "Sociedad General Gallega de Electricidad" creárase en Madrid o 21 de abril de 1900 cun capital social de dous millóns de pesetas co obxectivo de explotar os saltos de Segade (Caldas de Reis) e da Fervenza do Belelle (Fene). No ano 1930 fúndase coa "Fábrica Coruñesa de Gas y Electricidad", e dous anos máis tarde nomean conselleiro a Pedro Barrié de la Maza. Anos despois, un 23 de agosto de 1943, Barrié crea "Fuerzas Eléctricas del Noroeste", cun capital de vinte e cinco millóns de pesetas. Será a finais de 1955 cando a nova Fenosa absorba á "Sociedad General Gallega de Electricidad".

A central, propiedade de Unión Fenosa, forma parte dun conxunto de edificacións entre as que destacan a Escola de Cornoás, a Cámara de Carga, a Casa do Xefe e a dos Mestres, todas estas destinadas na actualidade ao turismo rural. Todas as construcións baséanse nunha linguaxe historicista con fondo románico, destacando a arquitectura da propia central por asemellarse máis a un templo relixioso que a unha nave industrial.

O Pazo da Pena do Ouro (Noia)

2009-07-08T19:52:00.014+02:00

Pese a que a construción sufriu ampliacións e reformas en diversas épocas, o Pazo da Pena do Ouro poida que sexa un dos máis antigos de Galiza, xa que nel se conserva unha inscrición do ano 1279. Posúe, ademais, un claustro románico procedente do Mosteiro de San Xusto de Toxosoutos (Lousame).

A edificación érguese nunha finca dunhas 3 hectáreas na estrada que vai de Noia a Boiro. A actual fachada principal, orientada ao norte, foi construída en 1918, engadíndolle posteriormente dúas torres neorenacentistas. Pola contra, a fachada oriental data do século XVI e ao final da mesma ten adosada a capela, reformada por terceira vez en 1893.

En 1922, o arcebispado de Santiago de Compostela véndelle ao Vizconde de Santo Alberto, José Varela de Limia, o claustro do Mosteiro de San Xusto de Toxosoutos, quen o traslada e incorpora no pazo que estaba a reconstruír na Pena de Ouro.

As dependencias do mosteiro de Lousame, desde a desamortización de Mendizábal de 1835, fóranse arruinando e expoliando, ata que a decisión do arcebispado pon punto final ao deterioro. A pesar disto, o antigo claustro de Tososoutos do Pazo da Pena de Ouro, é un dos tres exemplos de claustros románicos que se conservan, xunto co da Colexiata de Santa María de Sar (Santiago de Compostela), e o de Santo Estevo de Ribas de Sil (Nogueira de Ramuín).

Detalles da fachada da igrexa e do retablo do desaparecido mosteiro

Vistas desde o campanario do templo.

Vista do muíño desde o campanario e restos do pombal.

Na actualidade, e desde 1978, o Pazo da Pena de Ouro foi herdado polos Condes de Torrecedeira, Felipe Bárcena Varela de Limia e Rosa de Labra Morán, pasando a ser os décimo quintos propietarios. Ata ese momento, as instalacións estiveron ocupadas durante uns 20 anos polo Colexio Assumpta.

Detalle do remate da fachada principal do pazo e dun escudo

Detalle dos canzorros do claustro e da fachada da capela

Buzón de correos

2009-07-05T19:37:00.005+02:00

Auténtica reutilización dunha garrafa plástica de 5 litros convertida en buzón de correos: con chave, bisagras e a boca cuberta con tirador.

Segundo a web de correos, o buzón máis antigo da península do que se teñen noticias localízase nunha casa en Mayorga de Campos (Valladolid) e ten a seguinte inscrición:

Coreo / Ano - De / MDCCXCIII

Xuvia (Narón)

2009-07-05T18:26:00.010+02:00

A finais do século XVIII instalouse na desembocadura do río Xuvia, na ría de Ferrol, unha fundición de cobre para abastecer ao Arsenal da Marina. A Real Fábrica Nacional de Cobrería producía planchas de cobre e, durante uns anos, funcionou tamén como fábrica de armas.

Desde 1811 a 1868, con algún período de escaso funcionamento, fabricou moedas xunto coa Casa de Moneda de Segovia. Tralo cese da actividade, a fábrica, por medio de poxa pública, pasa a mans de Francisco de Barcón Quevedo, quen instala unha industria de tecidos.

Moeda aparecida nunha aldea da Estrada nos anos '8O do século XX. Polo ano que
aparece inscrito na mesma, 1846, poderíamos afirmar que se trata dunha moeda de
oito maravedís de cobre fundidos na Ceca de Xuvia, durante o reinado de Isabel II.

Pero en Xuvia tamén é de salientar a existencia dun muíño de mareas construído cara a 1775 polos empresarios de orixe francesa Juan Lestache e Francisco Bucau.

O alto rendimento que tivo o Muíño das Aceas, permitíu abastecer de fariña á comarca de ferrol, ademais de exportar os excedentes. En 1858 era o principal muíño en capacidade de producción na súa clase no país, recibindo o trigo do Báltico, América ou Santander.

Hórreo de Araño (Rianxo)

2009-07-05T13:04:00.008+02:00

Popularmente dise que o hórreo de Carnota é o máis grande de Galiza, entendendo grande por lonxitude, non por capacidade. Así, sobre esta afirmación habería que aclarar dúas cousas. Por unha banda, que no concello de Carnota hai dous hórreos de gran lonxitude. Un atópase na parroquia de Santa María de Lira e mide 35 metros; mentres que o outro está en Santa Comba de Carnota e ten uns centímetros 34,76 metros.

Por outra banda, dicir que o hórreo de maior lonxitude atópase en Santa Baia do Araño, no concello de Rianxo. Igual que os outros dous exemplos carnotáns, sitúanse no contorno das igrexas parroquiais. Datado a mediados do século XVII, mide 37,05 metros de lonxitude, 2,40 de largo, 2,70 de alto e case 170 metros cúbicos de capacidade.

Estación Rupestre das Barras (Rianxo)

2009-07-05T11:00:00.007+02:00

Eucaliptos, xestas, toxos, carqueixas, liños do cuco e outras especies vexetais cobren os petroglifos da Estación Rupestre As Barras, en Rianxo.

Sitúase na parroquia de Santa María de Asados, no alto do Pelotiño (Pilotiño ou Pelotiña) a escasos metros da autovía do Barbanza e cunhas boas vistas da ría de Arousa. Para chegar a eles hai unha sinalización inicial da Mancomunidade Arousa Norte posto que, unha vez que comezas a seguila, comezas a perdela.

No lugar realizouse en agosto e setembro de 1992 unha prospección intesiva dos gravados rupestres, incluída dentro dun plan da Xunta e o concello de obtención dun catálogo exhaustivo de todos os xacementos situados no termo municipal de Rianxo. O resultado foi a localización e catalogación de 37 conxuntos de petroglifos.

Os motivos dos atopados no monte Pelotiña son, principalmente, círculos, zig-zags e cazoletas, sen que haxa evidencias de figuracións humanas ou animais.

Castelo da Lúa (Rianxo)

2009-06-28T19:10:00.014+02:00

A Praia da Torre, a máis longa do concello de Rianxo, pertence a parroquia de Taragoña, e se sitúa na desembocadura do río Té. Aquí, desde a ponte de madeira que o atravesa, pódense ver os restos do Castelo da Lúa.

A construción foi levantada no século XIII por Paio Gómez Chariño, pasando a formar parte máis tarde da Orde Templaria e logo da Mitra Compostelana. Cara a 1465, foi derribado polos Irmandiños, reedificándoo posteriormente Suero de Soutomaior, aínda que en 1480 volve a ser derrubado polo gobernador real Fernando Acuña. Desde ese ano e ata 1532, as ruínas empregáronse como cárcere. Porén, a partir desa época, se comezan a expoliar a maior parte dos restos, empregándose pedras para construcións do contorno, como no campanario da Igrexa de Santa Comba de Rianxo en 1740, entre outros.

Os restos do castelo localízanse en 1999, tralas obras efectuadas con motivo da construción do paseo marítimo. Desde o 8 de agosto ata o de outubro de 2001, iniciáronse as escavacións do castelo, que continuarán en 2007 cun novo proceso de posta en valor no que a Consellaría de Cultura inverte 120.000 euros. Porén, a día de hoxe, as obras están sen rematar e boa parte dos restos do castelo están tapados ou semitapados cun plástico negro.

Cabo Vilán

2009-06-28T18:47:00.017+02:00

O Cabo Vilán sitúase no concello de Camariñas, na Costa da Morte. O enclave, declarado en 1933 Sitio Natural de Interese Nacional, encóntrase moi alterado por mor da existencia dun parque eólico e dunha planta acuícola .

En 1992, Enel Unión Fenosa Renovables pon en servizo o parque eólico de Cabo Vilán, con trece aeroxeneradores e cunha potencia total instalada de 16,9 MW desde 2003.

A planta acuícola, aberta desde 2005, pertence a Stolt Sea Farm, unha filial da multinacional luxemburguesa Stolt-Nielsen S.A., empresa con sede central en Rotterdam (Holanda). En 1983, a compañía adquieren criadeiros en Francia e España, comezando a apostar a principio dos anos 90 pola produción de rodaballo Prodemar, feito que provoca a compra de varias granxas en Galiza e Portugal. Asi, a finais do decenio, inauguran unha planta en Lira (Carnota), a maior planta do mundo de rodaballo, ata a apertura da de Cabo Vilán.

O proxecto de execución do antigo faro de Cabo Vilán foi aprobado pola Comisión de Faros con data de 22 de Octubre de 1852, encendéndose por primeira vez o 10 de xullo de 1854. Era un faro de cuarto orden, alimentado con aceite, cunha luz que acadaba as 10 millas. Porén, esta non salvaba a parte máis alta do Cabo, producíndose un ángulo cego. As problemáticas penedas se dinamitan, reducíndose o ángulo cego, pero sen chegar a evitarse de todo. Así, en 1877, realízase unha nova reforma, ampliando a altura da torre e colocando unha nova lámpada, polo que se decide a construción dun novo faro que, en 1882, decídese que se construirá no propio cabo, aprobando o proxecto en xullo de 1888. Porén, antes da súa construción, en 1890, o navío inglés Serpent afúndese preto do cabo por mor dun temporal, perecendo 173 homes, cuxos restos mortais descansan no Cemiterio dos Ingleses, a escasa distancia do faro Vilán.

O actual faro levántase en 1896 sobre unha formación rochosa de máis de 100 metros de alto. Unido ao edificio do persoal por un túnel, é un faro de tipo eléctrico, o máis antigo de España, cuxo canón de luz acada as 28 millas. Ademais, na actualidade, é un dos poucos faros que quedan habitados en Galiza, xunto co de Ons e Sálvora.

Altos Fornos da Pontenova

2009-05-18T07:22:00.004+02:00

A finais do século XIX, unha empresa vasca interesouse polas explotacións mineiras de limonita do norte de Lugo. Trala constitución da Sociedade Mineira de Vilaoudriz e a adquisición dos terreos, en 1902 constrúese o primeiro alto forno, con ladrillos procedentes da Real Fábrica de Sargadelos (Cervo), erixindo posteriormente o resto. Ao ano seguinte inaugúrose a liña de ferrocarril que transportaba a Ribadeo os minerais de Vilaoudriz, habilitándose dous anos máis tarde un servizo para o transporte de viaxeiros/as. A explotación mineira clausúrase en 1964 e con ela a liña férrea, conservándose os altos fornos como símbolo industrial da Pontenova.

O tren percorría un tramo de 34 quilómetros paralelo a río Eo, coa primeira estación situada na Pontenova (hoxe oficina de turismo). Logo paraba en San Tirso de Abres, Porto e Ribadeo, ademais dos apeadeiros do Cairo, Eo, Abres e Porto.

Este traxecto convertiuse recentemente nunha ruta de sendeirismo, a Vía Verde do Eo, coa súa superficie en terra por Asturias e con asfalto por territorio galego.

Notas sobre o topónimo Vilaoudriz. A principios do século XIX o actual termo municipal da Pontenova aparecía dividido en tres concellos: Conforto, Miranda y Vilameá, pasando a ser dous a partir de 1845: Vilaoudriz e Vilameá. Este último mudou o seu nome en 1950 polo de Ponte Nova, aprobándose a fusión de Vilaoudriz e A Ponte Nova en 1963, e pasando a denominarse Ponte Nova-Vilaoudriz. Porén, en 1979 acórdase a denominación actual de A Pontenova. Hoxe, o Sagrado Corazón da Pontenova e Santiago de Vilaoudriz son dúas das once parroquias coas que conta o concello.

Eira de Imo

2009-05-18T05:30:00.000+02:00

Na parroquia de San Xoán de Laíño, en Dodro, atópase un conxunto de hórreos coñecido como "A Eira da Lavandeira". As construcións, datas no século XVIII, foron restauradas en 2002 pola Deputación da Coruña.

Máis información na web do Patrimonio Cultural Galego.

San Xoán da Cova

2009-03-16T07:40:00.001+01:00

En 1928 apróbase o primeiro proxecto para a construción dun viaduto sobre o río Ulla, que será reformado sete anos máis tarde e retomado trala Guerra Civil. Ao obras darían comezo cara a 1945 e inauguraríanse en 1958.

A ponte do tren de Gundián convertiríase anos máis tarde nun dos símbolos arquitectónicos dos concellos de Vedra e da Estrada. Porén, este símbolo, despois do seu cincuenta aniversario, está a ser destruído polo progreso. Poida que nos anos 50, esta obra fora moi polémica, pero seguro que non o foi tanto como o novo viaduto do AVE. A destrución da paisaxe neste último caso é un feito máis que probable que se pode observar moi ben desde o castro de San Miguel (A Estrada). Probablemente, dentro de pouco tempo será vista como outra gran obra de enxeñería, non o dubido, pero daquela xa se esquenceu o impacto ambiental que provocou.

A construción do AVE tamén obriga a desviar un dos tramos máis bonitos da Vía da Prata ao seu paso polas Terras da Ulla.